ქვების გაყვანა ნარდში თამაშის ბოლო ეტაპია: ქვები, რომლებიც სახლში შეიყვანე, ახლა დაფიდან უნდა გაიტანო, და ვინც პირველი გაიყვანს თხუთმეტივეს, ის იგებს ხელს. წესები მარტივად ჟღერს, მაგრამ სწორედ აქ იკარგება ბევრი მოგებული ხელი — ზედმეტი სვლით სახლის შიგნით, დაუცველი ქვით ან კამათლის არასწორი გამოყენებით. ქვემოთ გაყვანის წესები ზუსტად ისეა აღწერილი, როგორც tamashebi.cc-ზე მოქმედებს, ნამდვილი კამათლის მაგალითებით და იმ შეცდომებით, რომლებიც ყველაზე ხშირად გვხვდება.
როდის იწყება გაყვანა
გაყვანა მაშინ იწყება, როცა დაფაზე დარჩენილი ყველა შენი ქვა სახლშია — 1-დან 6-მდე ადგილებზე — და ბარზე არცერთი გყავს. ერთი ქვაც კი ეზოში ან ბარზე და გაყვანა ჯერ არ შეიძლება. ეს პირობა ყოველ ნაბიჯზე მოწმდება და არა მთელი სვლისთვის ერთხელ: თუ ერთი ქვა მე-8 ადგილზე დგას, 5-3 კი მოგივიდა, ხუთიანით მას მე-3 ადგილზე შეიყვან, და სამიანით უკვე გაყვანა შეიძლება — მესამე ადგილიდან, სწორედ იმ ქვით ან სხვით.
გაყვანის წესები
გაყვანისას ადგილის ნომერი ზუსტად იმ მანძილს ნიშნავს, რომელიც ქვას დაფის კიდემდე აკლია. აქედან სამი წესი გამომდინარეობს, რომლებიც ერთად ყველა სიტუაციას ფარავს.
ზუსტი რიცხვი
კამათლის რიცხვი იმ ადგილიდან გაიყვანს ქვას, რომლის ნომერსაც ემთხვევა: ფანჯი (5) — მეხუთედან, ჩარი (4) — მეოთხედან, იაქი (1) — პირველიდან. ეს უბრალო შემთხვევაა. მაგრამ გაყვანა სავალდებულო არ არის: კამათლით სახლის შიგნითაც შეგიძლია გადაადგილება, თუ ეს უფრო უსაფრთხოა — მაგალითად, მეხუთედან ხუთიანით გაყვანის ნაცვლად მეექვსედან პირველზე გადასვლა. ერთადერთი შეზღუდვა მაქსიმალური სვლის წესია: თუ ორივე კამათლის თამაში შეიძლება, ორივე უნდა ითამაშო.
ცარიელი ადგილი — უფრო შორი ქვა
თუ კამათლის ადგილზე ქვა არ გაქვს, მაგრამ უფრო შორს — უფრო მაღალ ნომერზე — გაქვს, ამ კამათლით გაყვანა არ შეიძლება. ის სახლის შიგნით უნდა ითამაშო, უფრო შორი ქვით. მაგალითი: მე-6 ადგილზე ორი ქვა გიდგას, მე-4-ზე სამი, მე-2-ზე ორი, და მოვიდა 5-3. მეხუთე ადგილი ცარიელია, მეექვსეზე კი ქვა დგას — ხუთიანით მეექვსიდან ქვა პირველზე გადადის. მესამე ადგილიც ცარიელია, უფრო შორს კი ქვები გაქვს — სამიანით ან მეოთხიდან პირველზე წახვალ, ან მეექვსიდან მესამეზე. ამ სვლაზე ვერცერთ ქვას ვერ გაიყვან, თუმცა ორი ქვა ახლოს მიიყვანე.
ყველაზე შორს მდგომი ქვა
თუ კამათლის ადგილზე ქვა არ გაქვს და უფრო შორსაც აღარაფერი დგას, გადის ყველაზე შორს მდგომი ქვა. მაგალითი: დარჩა ორი ქვა — მე-3-ზე და 1-ზე, მოვიდა 6-5. შაში მესამედან გაიყვანს ქვას, რადგან მეოთხე, მეხუთე და მეექვსე ცარიელია. ამის შემდეგ ყველაზე შორს მდგომი პირველზეა და ფანჯი მასაც გაიყვანს. ხელი დასრულდა.
წყვილი გაყვანაშიც ოთხჯერ თამაშდება. მაგალითი: მე-4-ზე ორი ქვა, მე-2-ზე ორი, მოვიდა დუ-ბარა (2-2). ორი ორიანით მეორედან ორი ქვა გავა, დანარჩენი ორით კი მეოთხიდან ორი ქვა მეორეზე ჩამოვა — ან ჯერ ჩამოიყვან და მერე გაიყვან; ორივე გზით ორი ქვა გადის და ორი რჩება მეორე ადგილზე. და კიდევ ერთი წესი: თუ ორი სხვადასხვა კამათლიდან მხოლოდ ერთის თამაში შეიძლება, დიდი თამაშდება.
მოკვლა გაყვანის დროს
სანამ მოწინააღმდეგის ქვა ბარზეა ან შენს სახლში დგას, შეხება არ დასრულებულა და შენი მარტო ქვა საფრთხეშია. ბარიდან შემოსული მისი ქვა შენს სახლში შედის, და კამათლის რიცხვი პირდაპირ შენი ადგილის ნომერია: ფანჯით შემოსული ქვა შენს მეხუთე ადგილზე დგება. თუ იქ შენი ერთი ქვა დგას, ის კვდება.
მოკვლის შემდეგ გაყვანა ჩერდება: ჯერ ქვა ბარიდან უნდა გააცოცხლო მოწინააღმდეგის სახლში, მერე მთელი დაფა გაიარო და სახლში დააბრუნო — ეს არანაკლებ ცამეტი ნაბიჯია, ხშირად მეტი. ამ დროს მოწინააღმდეგე შეიძლება წინ გავიდეს, ხოლო თუ შენ ჯერ ერთი ქვაც არ გაგიყვანია და მოკლული ქვა მის სახლშია, მარსის ან კოქსის საფრთხეც რეალურია. საპირისპირო შემთხვევაში კი ქართული წესი გეხმარება: თუ გაყვანის დროს შენმა ქვამ საკუთარ სახლში მოწინააღმდეგის მარტო ქვა მოკლა, შენი ქვა სვლის ბოლომდე იმ ადგილზე რჩება (თუ სხვაგვარად კამათელს ვერ ითამაშებ, წასვლა შეიძლება).
რბოლა გაყვანამდე: ვინ ასწრებს
როცა ქვები ერთმანეთს გასცდა, გაყვანა რბოლად იქცევა, და მისი შედეგი ხშირად წინასწარ ჩანს. tamashebi.cc-ზე თითოეული მოთამაშის ფირფიტაზე „დარჩენილი სვლები“ წერია — ყველა ქვის დაფიდან გასვლამდე დარჩენილი ნაბიჯების ჯამი. ერთი გაგორება, წყვილების ჩათვლით, საშუალოდ რვაზე ცოტა მეტ ნაბიჯს იძლევა. მაგალითად, თუ შენ 40 გაქვს, მოწინააღმდეგეს 48 და სვლა შენია, დაახლოებით ორი გაგორებით წინ ხარ. მაგრამ გაყვანაში მარტო ჯამი არ კმარა: ხუთი ქვა პირველ ადგილზე ჯამში მხოლოდ 5-ია, მაგრამ მათ გასაყვანად მაინც ხუთი კამათელი, ანუ წყვილის გარეშე სამი სვლა გჭირდება. ამიტომ რაც ნაკლები ქვა დარჩა დაფაზე, მით უფრო მნიშვნელოვანია ქვების რაოდენობა და არა მხოლოდ ნაბიჯები.
ხშირი შეცდომები
- გაყვანის დაწყება მაშინ, როცა ერთი ქვა ჯერ ეზოშია. სისტემა ამას არ დაგიშვებს, მაგრამ დამწყები ხშირად ფიქრობს, რომ სვლა „გაიჭედა“. ჯერ ბოლო ქვა შეიყვანე სახლში.
- ზედმეტი სვლა სახლის შიგნით, როცა შეხება აღარ არის. თუ მოწინააღმდეგის ქვები უკვე გაგცდა, ყოველ კამათელზე ქვა გაიყვანე — სახლში გადაადგილება მხოლოდ დროს კარგავს.
- მარტო ქვის დატოვება, როცა მოწინააღმდეგის ქვა ბარზეა. ასეთ დროს ჯერ უსაფრთხოება, მერე სიჩქარე.
- სახლის არათანაბარი განაწილება. თუ ყველა ქვა ერთ-ორ ადგილზეა დაგროვებული, ზოგი რიცხვი შიდა სვლაზე იხარჯება და ქვა ვერ გადის.
- წაგებულ ხელში ერთი ქვის გაყვანის დავიწყება. სანამ ერთი ქვა მაინც არ გაგიყვანია, მარსი (2 ქულა) ან კოქსი (3 ქულა) გემუქრება. გრძელ მატჩში ეს ხშირად ყველაფერს წყვეტს.
უსაფრთხო გაყვანის რჩევები
- სახლი ბოლოდან დაცალე: ჯერ მეექვსე და მეხუთე ადგილები, ისე, რომ ქვები წყვილ-წყვილად დარჩეს და ცალი ქვა არ გამოჩნდეს.
- როცა მოწინააღმდეგის ქვა ბარზეა, გაიხსენე, რომელ ადგილზე რომელი რიცხვით შედის: შენი მე-k ადგილი მისი k-იანითაა მოსახვედრი.
- ქვები სახლში თანაბრად დაალაგე, რომ ყოველ რიცხვს თავისი ქვა ჰქონდეს გასაყვანად.
- წაგებულ ხელში ერთი-ორი ქვა ადრევე დაალაგე ღრმა ადგილებზე, პირველსა და მეორეზე, რომ პირველივე შესაძლებლობისას ერთი ქვა მაინც გავიდეს.
- საიტზე ეს ყველაფერი მარტივია: გაყვანადი ქვა ერთი შეხებით გადის უჯრაში ზუსტი კამათლით, თუ ასეთი არის. თუ შეცდი, ↶ ღილაკით ბოლო ნაბიჯს დააბრუნებ, სანამ სვლა დასრულდება.
ხშირად დასმული კითხვები
- შეიძლება ქვა უფრო დიდი რიცხვით გავიყვანო, ვიდრე საჭიროა?
- მხოლოდ მაშინ, თუ ის ყველაზე შორს მდგომი ქვაა. თუ უფრო შორს სხვა ქვაც დგას, დიდი რიცხვი სახლის შიგნით უნდა ითამაშო.
- ვალდებული ვარ გავიყვანო, თუ შემიძლია?
- არა. შეგიძლია სახლის შიგნით გადაადგილდე, თუ ეს წესიერი სვლაა. მთავარი ისაა, რომ ორივე კამათელი ითამაშო, როცა ეს შესაძლებელია.
- რა ხდება, თუ გაყვანისას ქვა მომიკლეს?
- გაყვანა ჩერდება. ჯერ ის ქვა ბარიდან უნდა გააცოცხლო, სახლამდე მიიყვანო და მხოლოდ ამის შემდეგ განაგრძობ გაყვანას.
- ითამაშე ნარდი ონლაინ
- ქართული ნარდის წესები
- ნარდის დაფის ანატომია
- ნარდი ბოტთან და ვარჯიში
- მრავალქულიანი ნარდის მატჩი
ნარდი tamashebi.cc-ზე უფასოა. ზოგ მაგიდაზე Domino Coin გამოიყენება — ეს ვირტუალური ქოინია, ფული არ არის და ფულზე არ იცვლება. თამაში გასართობად და ოსტატობისთვისაა.