ნარდში კამათელი ბევრს წყვეტს, მაგრამ არა ყველაფერს. ერთსა და იმავე გაგორებას ხშირად რამდენიმე სწორი სვლა აქვს და გამოცდილი მოთამაშე ყოველთვის იმას ირჩევს, რომელიც მომავალ გაგორებებში ნაკლებ რისკს და მეტ შანსს უტოვებს. ქვემოთ მოკლე ნარდის ძირითადი პრინციპებია, ქართული წესების გათვალისწინებით, ისე, როგორც tamashebi.cc-ზე თამაშდება. ადგილებს შენი მხრიდან ვნომრავთ: 1–6 შენი სახლია, 7–12 შენი ეზო, 13–18 მოწინააღმდეგის ეზო, 19–24 მისი სახლი; დასაწყისში ორი ქვა 24-ზე გიდგას, ხუთი 13-ზე, სამი 8-ზე და ხუთი 6-ზე.
პირველი სვლები გავრცელებულ გაგორებებზე
- 3-1: 8-დან 5-ზე და 6-დან 5-ზე. მეხუთე ადგილი სახლში ყველაზე ღირებულია — ეს ერთ-ერთი საუკეთესო საწყისი გაგორებაა.
- 4-2: 8-დან 4-ზე და 6-დან 4-ზე — სახლში მეოთხე ადგილი იკეტება.
- 6-1: 13-დან 7-ზე და 8-დან 7-ზე. მეშვიდე ადგილი მეექვსე-მერვესთან ერთად სამადგილიან ბლოკს ქმნის.
- 5-3: 8-დან 3-ზე და 6-დან 3-ზე — მესამე ადგილის დაკეტვა.
- 6-5: ერთი უკანა ქვა 24-დან 13-ზე, საკუთარ ქვებთან. უკანა ქვა უსაფრთხოდ გაიქცა.
- 6-4: ხშირად უკანა ქვას 24-დან 14-ზე გაიყვანენ, ან 24-დან 18-ზე და 13-დან 9-ზე ითამაშებენ.
- 6-3 და 6-2: ერთი უკანა ქვა 24-დან 18-ზე, მეორე კამათლით კი 13-დან ქვა შენს ეზოში ჩამოდის.
- 5-4, 5-2, 4-3, 3-2: ორი ქვა 13-დან შენს ეზოში — ისინი შემდეგ სვლებზე ახალი ადგილების დასაკეტად გამოგადგება.
- 4-1, 5-1, 2-1: გავრცელებულია ერთი ქვის 13-დან ჩამოყვანა და უკანა ქვის ერთი ნაბიჯით წაწევა (24-დან 23-ზე), რომ უკანა ქვებს მეტი სივრცე ჰქონდეთ.
- წყვილი პირველ სვლაზე არ მოდის, მაგრამ მომდევნოებზე: 6-6 — ორი ქვა 24-დან 18-ზე და ორი 13-დან 7-ზე; 5-5 — ორი ქვა 13-დან 3-ზე; 3-3 — ორი ქვა 8-დან 5-ზე და ორი 6-დან 3-ზე; 1-1 — ორი ქვა 8-დან 7-ზე და ორი 6-დან 5-ზე.
ადგილების დაკეტვა და ბლოკი
დაკეტილი ადგილი ორი ქვით ორ რამეს აკეთებს: შენი ქვები იქ დაცულია, მოწინააღმდეგის ქვას კი იქ დადგომა არ შეუძლია. ყველაზე ძვირფასი შენი სახლის მეხუთე ადგილია, შემდეგ მეოთხე და მეშვიდე — ისინი მოწინააღმდეგის უკანა ქვებს ყველაზე მეტად უშლის. რამდენიმე ზედიზედ დაკეტილი ადგილი ბლოკს ქმნის: სამი-ოთხი ადგილი უკვე სერიოზული დაბრკოლებაა, ექვსი ზედიზედ კი მოწინააღმდეგის ქვას, რომელიც მის უკან დგას, საერთოდ ვერ გადაალახინებს, სანამ ბლოკს თავად არ დაშლი. სახლის დაკეტილი ადგილები კიდევ ერთი მიზეზით ღირს: მოკლული ქვის შესვლა რთულდება. თუ სახლში k ადგილი გაქვს დაკეტილი, მოწინააღმდეგე ბარიდან ვერ შემოდის 36-დან k×k გაგორებაზე — ერთ დაკეტილ ადგილზე ეს 1 გაგორებაა 36-დან, სამზე 9, ხუთზე 25, ექვსზე კი შესვლა საერთოდ შეუძლებელია.
როდის მოკლა და როდის დარჩე დაცული
- ორ კამათელს 36 შესაძლო კომბინაცია აქვს. კონკრეტული რიცხვი ერთ კამათელზე მაინც 36-დან 11 გაგორებაზე მოდის, ამიტომ ერთიდან ექვს ადგილამდე დაშორებულ მარტო ქვას პირდაპირ მოკვლა დაახლოებით ყოველ მესამე გაგორებაზე ემუქრება — კომბინაციების ჩათვლით კიდევ უფრო ხშირად.
- შვიდზე მეტით დაშორებულ ქვას მხოლოდ ორი კამათლის ჯამით ან წყვილით მოკლავენ, რაც უფრო იშვიათია. თუ მარტო ქვის დატოვება აუცილებელია, შორს დატოვე.
- მოკვლა თითქმის ყოველთვის კარგია, როცა მოწინააღმდეგის ქვა შენს სახლში ან ეზოში მის ბლოკს აშენებს, და როცა შენ თავად ძლიერი სახლი გაქვს — მოკლულ ქვას შესვლა გაუჭირდება.
- ფრთხილად იყავი, როცა მოწინააღმდეგის სახლი ძლიერია: თუ შენ მოგკლავენ, შესაძლოა რამდენიმე სვლა ბარზე იჯდე.
- ორი ქვის მოკვლა ერთ სვლაზე ხშირად ხელის გადამწყვეტია, განსაკუთრებით ადრეულ ეტაპზე.
- თუ რბოლაში აშკარად წინ ხარ, მოკვლა და შეხება ზედმეტი რისკია — უბრალოდ წადი სახლისკენ.
საკუთარი სახლის წესი და მისი სტრატეგიული შედეგი
tamashebi.cc-ზე ქვა, რომელიც საკუთარ სახლში მოკლავს, სვლის ბოლომდე იმ ადგილზე რჩება (თუ სხვაგვარად კამათელს ვერ ითამაშებ, წასვლა შეიძლება). ამიტომ ხრიკი „მოკალი და გაიქეცი“ სახლში არ გამოდის: 3-1-ზე 6-დან 3-ზე მოკვლის შემდეგ ერთიანით იმავე ქვას მეორეზე ვერ წაიყვან. დაგეგმე ასე: ერთი კამათლით მოკალი, მეორით კი სხვა ქვა იმავე ადგილზე მიიყვანე და დაკეტე. თუ ეს შეუძლებელია, დაფიქრდი, ღირს თუ არა მარტო ქვის დატოვება შენს სახლში — მოწინააღმდეგის მოკლული ქვა ბარიდან შემოსვლისას მას შესაბამისი რიცხვით მოკლავს: მესამე ადგილზე მდგომს — სეთი, მეოთხეზე მდგომს — ჩარით. იგივე წესი მოწინააღმდეგესაც ზღუდავს: როცა ის შენს ქვას თავის სახლში კლავს, მისი ქვა იქ რჩება და ხშირად მარტო დგას — ბარიდან შემოსვლისას ის შენი სამიზნეა.
რბოლა და „დარჩენილი სვლები“
როცა ქვები ერთმანეთს გასცდა და შეხება აღარ არის, ნარდი რბოლად იქცევა: იგებს ის, ვინც სწრაფად გაიყვანს. საიტზე თითოეული მოთამაშის ფირფიტაზე ჩანს „დარჩენილი სვლები“ — ყველა ქვის დაფიდან გასვლამდე დარჩენილი ნაბიჯების ჯამი (დასაწყისში 167). ერთი გაგორება, წყვილების ჩათვლით, საშუალოდ 8-ზე ცოტა მეტ ნაბიჯს იძლევა, ამიტომ მოთამაშე, რომლის სვლაცაა, დაახლოებით ერთი გაგორების უპირატესობით სარგებლობს. თუ ამ რიცხვით წინ ხარ, მოერიდე ახალ შეხებას. თუ საგრძნობლად ჩამორჩები, უკანა ქვები ნუ აჩქარებ — მოწინააღმდეგის სახლში დაკეტილი ადგილი გაძლევს შანსს, რომ ბოლოს მის მარტო ქვას მოკლავ.
უსაფრთხო გაყვანა
- თუ მოწინააღმდეგის ქვა ბარზეა ან შენს სახლში დგას, ჯერ უსაფრთხოებაზე იფიქრე და მერე სიჩქარეზე: მარტო ქვა გაყვანისას ძალიან ძვირი ჯდება.
- სახლი ბოლოდან დაცალე — ჯერ მეექვსე და მეხუთე ადგილები, ისე, რომ ლუწი რაოდენობა დარჩეს და ცალი ქვა არ გამოჩნდეს.
- ქვები სახლში თანაბრად გაანაწილე; ცარიელი ადგილები ზოგ რიცხვს უსარგებლოდ ტოვებს.
- როცა შეხება აღარ არის, ყოველ კამათელზე რაც შეიძლება მეტი ქვა გაიყვანე — სახლის შიგნით გადაადგილება მხოლოდ დროს კარგავს.
როგორ ავირიდოთ მარსი და კოქსი
წაგებულ ხელში ბრძოლა ქულებისთვის გრძელდება. მარსი ორი ქულაა, კოქსი სამი, ამიტომ როცა მოგება აღარ ჩანს, მთავარი ერთი ქვის გაყვანაა. უკანა ქვები ადრევე გამოიყვანე მოწინააღმდეგის სახლიდან — მის სახლში ან ბარზე დარჩენილი ქვა კოქსს ნიშნავს. მერე ქვები რაც შეიძლება სწრაფად სახლში შეიყვანე და ერთი-ორი მათგანი ღრმა ადგილებზე დაალაგე, რომ პირველივე გაყვანის სვლაზე ერთი ქვა მაინც გავიდეს. გრძელ მატჩში ერთი ქულის გადარჩენა ხშირად მთელ მატჩს წყვეტს.
ხშირად დასმული კითხვები
- რომელია საუკეთესო პირველი გაგორება?
- 3-1 ითვლება ერთ-ერთ საუკეთესოდ, რადგან მაშინვე კეტავს სახლის მეხუთე ადგილს. კარგია 4-2 და 6-1-იც. წყვილი პირველ სვლაზე არ მოდის.
- ყოველთვის უნდა მოვკლა, თუ შემიძლია?
- არა. თუ რბოლაში წინ ხარ ან მოწინააღმდეგის სახლი ძლიერია, მოკვლით მეტს შეიძლება წააგო, ვიდრე მოიგო. შეაფასე, რა მოხდება, თუ საპასუხოდ შენ მოგკლავენ.
- რას აჩვენებს „დარჩენილი სვლები“?
- ყველა შენი ქვის დაფიდან გასვლამდე დარჩენილი ნაბიჯების ჯამს. ორი რიცხვის შედარებით ხედავ, ვინ ლიდერობს რბოლაში.
- რა ალბათობით ვერ შევა ქვა ბარიდან?
- რამდენ ადგილსაც კეტავს მოწინააღმდეგე სახლში, იმ რიცხვის კვადრატი 36-დან: ორ დაკეტილ ადგილზე 4, ოთხზე 16. ექვსივე დაკეტილის დროს შესვლა შეუძლებელია.
ნარდი tamashebi.cc-ზე უფასოა. ზოგ მაგიდაზე Domino Coin გამოიყენება — ეს ვირტუალური ქოინია, ფული არ არის და ფულზე არ იცვლება. თამაში გასართობად და ოსტატობისთვისაა.