ბურას ტერმინები მაგიდასთან ერთად ისწავლება: ბავშვობიდან გესმის „ვარ“, „დავი“ ან „მოლიუტკა“ და მათ მნიშვნელობას ნელ-ნელა ხვდები. ზოგი სიტყვა ნარდიდან მოვიდა, ზოგი რუსულიდან, ზოგი ქართულ ეზოებში ჩამოყალიბდა. ქვემოთ ბურას მთავარი სიტყვებია მოკლე ახსნით — ისე, როგორც tamashebi.cc-ზე გამოიყენება. სხვადასხვა ქალაქსა და ოჯახში ზოგი სიტყვა სხვაგვარად ითქმის; აქ ყველაზე გავრცელებული ფორმებია.
ბურა tamashebi.cc-ზე უკვე თამაშდება: გახსენი /bura და ითამაშე 3 კარტა, 5 კარტა ან 5 კარტა წყვილებში — ცოცხალ მოწინააღმდეგესთან ან ბოტთან სავარჯიშოდ.
რატომ უნდა იცოდე ტერმინები
ბურა სწრაფი თამაშია და მასში ცოტა სიტყვაა, მაგრამ თითოეულს წონა აქვს. „ვარ“ რომ ითქვა, ხელი მთავრდება. „დავი“ რომ ითქვა, ფსონი ორმაგდება და პასუხი გჭირდება. თუ ტერმინებს არ იცნობ, თამაშის ახსნის ნახევარი გაუგებარი რჩება. გარდა ამისა, ონლაინ თამაშში ღილაკებზე სწორედ ეს სიტყვებია დაწერილი — ერთხელ თუ ისწავლე, ინტერფეისი თავისით გასაგები ხდება.
კარტებისა და მასტების ტერმინები
- მასტი — კარტის ოთხი ჯგუფიდან ერთი: გული (♥), აგური (♦), ჯვარი (♣) და ყვავი (♠).
- ტუზი — ყველაზე ძლიერი კარტი, 11 ქულა.
- ათიანი — მეორე სიძლიერით, 10 ქულა. ბურაში ის მეფეზე მაღლა დგას.
- მეფე (კაროლი) — 4 ქულა.
- ქალი (დამა) — 3 ქულა.
- ვალეტი — 2 ქულა.
- ნულიანი კარტები — ცხრიანი, რვიანი, შვიდიანი და ექვსიანი. მხოლოდ 5 კარტა ბურაშია და ქულა არ აქვს.
- კოზირი — მასტი, რომელიც ყველა სხვას ჭრის. მას დარიგების შემდეგ ღიად გადაბრუნებული კარტი წყვეტს.
- ღია კოზირი — თავად გადაბრუნებული კარტი. დასტის ძირში დევს და ყველაზე ბოლოს აიღება.
თამაშის მიმდინარეობის ტერმინები
- დასტა — დაურიგებელი კარტები, საიდანაც ყოველი წაღების შემდეგ ხელები ივსება.
- ხელი — ორი მნიშვნელობით: კარტები, რომლებიც გიჭირავს, და ერთი დარიგება ბოლომდე.
- სვლა (დადება) — ერთი ან რამდენიმე ერთი მასტის კარტის დადება წაღების დასაწყებად.
- ჭრა, მოჭრა — დადებული თითოეული კარტის გადაფარვა იმავე მასტის უფრო მაღლით ან კოზირით. ან ყველა, ან არცერთი. საიტზე ღილაკს „მოჭრა“ ჰქვია.
- მიცემა, დაყრა — იმავე რაოდენობის კარტის დადება ჭრის გარეშე. 3 კარტაში — პირქვე. საიტზე ღილაკს „დაყრა“ ჰქვია.
- წაღება — ერთი რაუნდის კარტები, რომლებიც ძლიერ მოთამაშეს მიაქვს; ასევე თავად რაუნდი.
- ავსება — წაღების შემდეგ დასტიდან კარტების აღება, ჯერ წამღებისა.
- ვარ — თქმა, რომ საჭირო ქულა (31 ან 61) აკრეფილია. მხოლოდ წაღებისთანავე. ცრუ თქმა ხელს აგებინებს.
- ბურა — სავსე ხელი მხოლოდ კოზირებით, ერთად დადებული. ხელს მაშინვე იგებს.
- მოლიუტკა (მალიუტკა) — სავსე ხელი ერთი არაკოზირი მასტით. ზოგ მაგიდაზე რიგის გარეშე იდება.
- პარტნიორი — წყვილურ 5 კარტა ბურაში შენი გუნდელი, რომელიც პირდაპირ გიზის.
ქულების ტერმინები
- 31 ქულა — 3 კარტა ბურაში ხელის მოსაგებად საჭირო ზღვარი.
- 61 ქულა — იგივე 5 კარტა ბურაში. 60:60 — ნიჩია.
- 120 — ქულების ჯამი დასტაში, 20-კარტიანშიც და 36-კარტიანშიც.
- ფსონი — რამდენ ქულას იღებს მატჩში ხელის მოგებული. ჩვეულებრივ 1.
- დავი — ფსონის გაზრდა ორამდე. შემდეგი საფეხურები: სე (3), ჩარი (4), ფანჯი (5), შაში (6) — სახელები ნარდის კამათლის რიცხვებიდანაა.
- მიღება და უარი — პასუხი ფსონის გაზრდაზე. უარის თქმისას ხელს წინა ფსონით აგებ.
- მატჩი — ხელების სერია 1, 3, 7 ან 11 ქულამდე.
- ხელი ზრდის გარეშე — მატჩის ბოლოს ერთი ხელი, როცა მხარეს გამარჯვებამდე ერთი ქულა აკლია: ის ფსონის გაზრდის გარეშე თამაშდება.
ტერმინები მოქმედებაში: ერთი ხელი სიტყვებით
ავიღოთ 3 კარტა ბურას ერთი ხელი და ყოველ ნაბიჯზე დავასახელოთ, რომელი ტერმინი მუშაობს. დარიგების შემდეგ ღია კოზირი აგურის ვალეტია — ამ ხელში კოზირი აგურია. სვლა შენია და ამბობ „დავი“: ფსონი ორამდე ადის, მოწინააღმდეგე იღებს. დებ ორ კარტს ერთი მასტით — გულის ტუზს და გულის ქალს. მოწინააღმდეგე ჭრას ვერ ახერხებს და ორ კარტს გაძლევს პირქვე — ეს მიცემაა. წაღება შენია, დასტიდან ავსებ ხელს, ჯერ შენ, მერე ის.
შემდეგ სვლაზე დებ ჯვრის ათიანს, მოწინააღმდეგე მას აგურის ქალით, ანუ კოზირით, ჭრის და წაღება მისია. ახლა სვლა მისკენაა და ფსონის გაზრდა მხოლოდ მას შეუძლია: „სე“ — სამი. შენ იღებ. ის დებს ყვავის მეფეს, შენ ჭრი ყვავის ტუზით. წაღება ისევ შენია და თვლი: ტუზი და ქალი პირველი წაღებიდან 14, ახლა მეფე და ტუზი 15 — ნანახი 29, პლუს ორი პირქვე მიცემული კარტი. მიცემულს ვერ ხედავ, მაგრამ 3 კარტა ბურაში ყველაზე იაფი კარტიც ვალეტია, 2 ქულა, ასე რომ, ორი მიცემული კარტი მინიმუმ 4-ია და ჯამში 33 მაინც გაქვს. ამბობ „ვარ“ — ქულები ითვლება და ხელი სამ ქულად შენია. ერთ ხელში შვიდი ტერმინი: კოზირი, დავი, სე, მიცემა, წაღება, ავსება და „ვარ“.
რუსული შესატყვისები
- კოზირი — козырь.
- მასტი — масть.
- დასტა — колода (დაურიგებელი ნაწილი — остаток колоды).
- წაღება — взятка.
- ჭრა — бить, побить.
- ბურა — бура (როგორც თამაში, ისე სამი კოზირი).
- მოლიუტკა — малютка.
- ფსონის გაზრდა — повышение ставки.
ტერმინები 5 კარტა და წყვილურ ბურაში
5 კარტა ბურაში ლექსიკონს რამდენიმე სიტყვა ემატება. ნულიანი კარტები — ცხრიანიდან ექვსიანამდე — მხოლოდ აქ გვხვდება. ზღვარი 61-ია, ხოლო 60:60 ნიჩიაა: ხელი არავის ეწერება. წყვილურ თამაშში ჩნდება პარტნიორი და გუნდი: ქულები გუნდისაა, „ვარ“-ს ის ამბობს, ვინც ახლახან წაიღო, ხოლო ჭრა ყოველთვის იმ კარტს ეხება, რომელიც იმ მომენტში ყველაზე ძლიერია. მიცემა 5 კარტაში ღიად ხდება, ამიტომ სიტყვა „პირქვე“ მხოლოდ 3 კარტა ბურას ეკუთვნის.
ხშირად არასწორად გამოყენებული სიტყვები
- „ბურა“ თამაშის სახელიცაა და კომბინაციისაც. როცა ამბობენ „ბურა მქონდა“, იგულისხმება სამი (ან ხუთი) კოზირი, არა უბრალოდ კარგი ხელი.
- „მოლიუტკა“ ზოგჯერ „მალიუტკად“ ან სხვა სახელით ითქმის — საიტზეც „მალიუტკა“ წერია — და ზოგიერთ მაგიდაზე სხვა წესი აქვს. tamashebi.cc-ზე ის ხელს თავისით არ იგებს.
- „ჭრა“ და „მიცემა“ (საიტზე „მოჭრა“ და „დაყრა“) ხშირად ერთმანეთში ერევათ: ჭრა წაღებას იღებს, მიცემა — კარტებს თმობს.
- „ოცდათერთმეტი“ და „ვარ“ ერთი და იგივე თქმაა სხვადასხვა მაგიდაზე. საიტზე ღილაკს „ვარ“ ჰქვია.
- „კოზირს“ ზოგჯერ ღია კარტს უწოდებენ, ზოგჯერ მთელ მასტს. ზუსტად: კოზირი მასტია, ღია კარტი კი მხოლოდ აჩვენებს მას — თავად ის ჩვეულებრივი კარტია, რომელიც დასტიდან ბოლოს აიღება.
- „დავი“ ზოგს ჰგონია, რომ ნებისმიერ დროს ითქმის. სინამდვილეში — მხოლოდ საკუთარ სვლაზე, კარტის დადებამდე.
ხშირად დასმული კითხვები
- რას ნიშნავს „ვარ“ ბურაში?
- „ვარ“ ნიშნავს, რომ ხელის მოსაგებად საჭირო ქულა აკრიფე. ითქმის მხოლოდ კარტების წაღებისთანავე; თუ ქულა საკმარისი არ არის, ხელს აგებ.
- საიდან მოდის დავი, სე, ჩარი, ფანჯი და შაში?
- ეს ნარდის კამათლის რიცხვების სახელებია, სპარსული წარმოშობის: სე სამია, ჩარი ოთხი, ფანჯი ხუთი, შაში ექვსი. ბურაში ისინი ფსონის საფეხურებს აღნიშნავს.
- რით განსხვავდება ბურა მოლიუტკისგან?
- ბურა მხოლოდ კოზირებისგან შედგება და ხელს მაშინვე იგებს. მოლიუტკა ერთი არაკოზირი მასტია — ძლიერი სვლა, მაგრამ არა ავტომატური მოგება.
tamashebi.cc-ზე ყველა თამაში უფასოა. ზოგ მაგიდაზე Domino Coin გამოიყენება — ეს ვირტუალური ქოინია, ფული არ არის, არ იყიდება და ფულზე არ იცვლება. თამაში გასართობად და ოსტატობისთვისაა.