ეს არის ქვებით სათამაშო დომინო — ის, რომელსაც საქართველოში ეზოებში, აგარაკზე და სამზარეულოს მაგიდასთან თამაშობენ. ქართული დომინო საერთაშორისო ვარიანტებისგან რამდენიმე წესით განსხვავდება: ხელში მხოლოდ ერთი სტავკაა, ქულა ხუთის ჯერადზე იწერება, ბაზრის ბოლო ორი ქვა ხელუხლებელია და რიბას თავისი დათვლა აქვს. ქვემოთ ყველა წესი ზუსტად ისეა აღწერილი, როგორც საიტზე თამაშდება — ორ მოთამაშეზე, 1-ზე-1.
ნაკრები, დარიგება და ვინ იწყებს
- ნაკრებში 28 ქვაა — 0-0-დან 6-6-მდე. ყოველი კომბინაცია მხოლოდ ერთხელ გვხვდება, ხოლო მთელ ნაკრებში წერტილების ჯამი 168-ია.
- შვიდი ქვა დუბლია, ანუ ორივე ნახევარზე ერთი რიცხვი აქვს: 0-0, 1-1, 2-2, 3-3, 4-4, 5-5 და 6-6.
- ყოველი რიცხვი — ნულიდან ექვსამდე — ზუსტად შვიდ ქვაზე გვხვდება. მაგალითად, სამიანი არის 0-3, 1-3, 2-3, 3-3, 3-4, 3-5 და 3-6 ქვებზე.
- ყოველი ხელის წინ ქვები ირევა და თითოეული მოთამაშე 7 ქვას იღებს. დარჩენილი 14 ქვა დახურულად რჩება — ეს არის ბაზარი.
- მატჩის პირველ ხელს იწყებს ის, ვისაც უმაღლესი დუბლი აქვს, და ხელი სწორედ ამ დუბლით უნდა გახსნას: ჯერ 6-6, თუ ის არავისაა — 5-5, და ასე შემდეგ 0-0-მდე. სხვა ქვით გახსნა ამ დროს დაუშვებელია.
- თუ პირველ ხელში ვერცერთ მოთამაშეს ვერცერთი დუბლი ვერ შეხვდა, ქვები თავიდან ირევა და ხელახლა რიგდება.
- ყოველ მომდევნო ხელს წინა ხელის გამარჯვებული იწყებს და შეუძლია ნებისმიერი ქვით გახსნას. რიბის შემდეგ კი იწყებს ის, ვინც დაფა დაკეტა — ამის შესახებ ქვემოთ.
სვლა და სტავკა
ქვა იდება იქ, სადაც მისი ერთი ნახევარი ღია ბოლოს რიცხვს ემთხვევა: თუ ბოლო ხუთიანს ითხოვს, დაიდება 5-0, 5-1, 5-2, 5-3, 5-4, 5-5 ან 5-6. ქვის შეტრიალება ხელით არ გჭირდებათ — თამაში თავად აბრუნებს მას სწორი მხრით. თუ ქვა რამდენიმე ბოლოს ერგება, ყველა შესაძლო ადგილი მოინიშნება და ადგილს თქვენ ირჩევთ: ეს არჩევანი ხშირად ქულას წყვეტს. სტავკა ხელში პირველი დადებული დუბლია. თუ ხელი დუბლით გაიხსნა, ის სტავკაა პირველივე სვლიდან; თუ არა — სტავკა ხდება პირველი დუბლი, რომელიც მოგვიანებით დაიდება. სიტყვა „სტავკა“ აქ ფსონს არ ნიშნავს — ასე ჰქვია დომინოში ამ ქვას.
- მთელ ხელში სტავკა მხოლოდ ერთია.
- თავიდან სტავკას ორი მხარე აქვს, ჩვეულებრივი ხაზის გასწვრივ.
- როცა ორივე მხარეს ქვა დაედება, იხსნება მესამე და მეოთხე მხარე — ორივე სტავკის რიცხვს ითხოვს.
- ყველა შემდეგი დუბლი ჩვეულებრივი ქვაა: იდება განივად, მაგრამ ახალ მიმართულებას არასოდეს ხსნის.
ბაზარი: როდის და რამდენს იღებთ
- თუ ხელში დასადები ქვა გაქვთ, უნდა დადოთ. ბაზარში „უკეთესის საძებნელად“ გასვლა არ შეიძლება.
- თუ სვლა არ გაქვთ, ბაზარში გადიხართ და თითო ქვას იღებთ, სანამ დასადებს არ იპოვით.
- აღებული ქვა თუ დაიდება, მაშინვე უნდა დადოთ.
- ბაზრის ბოლო ორი ქვა დაცულია: მათი აღება არავის შეუძლია და თამაშში აღარ მონაწილეობენ.
- თუ ბაზარში მხოლოდ ეს ორი ქვაა დარჩენილი და სვლა არ გაქვთ, სვლა ავტომატურად გადადის მოწინააღმდეგეზე — ღილაკის დაჭერა არ გჭირდებათ.
ქულები: ღია ბოლოების ჯამი ხუთზე იყოფა
ყოველი დადებული ქვის შემდეგ ითვლება ყველა ღია ბოლოს ჯამი. თუ ჯამი 5, 10, 15, 20, 25, 30 ან 35-ია, ქვის დამდები ზუსტად ამდენ ქულას იწერს მაშინვე. ნებისმიერი სხვა ჯამი — 7, 12, 22 — ქულას არ იძლევა. ერთი სვლით მაქსიმუმ 35 ქულა იწერება. ერთი გამონაკლისი ხელის პირველ ქვას ეხება: მასზე ქულას მხოლოდ 5-5 იძლევა — 10 ქულას. ნებისმიერი სხვა გამხსნელი ქვა, მათ შორის 6-4, 2-3 ან 0-5, ქულას არ იძლევა, თუმცა მისი ჯამი ხუთზე იყოფა. ჩვეულებრივი დათვლა მეორე ქვიდან იწყება.
- ჩვეულებრივი ქვა ბოლოში ითვლება გარე ნახევრით.
- ჩვეულებრივი დუბლი ბოლოში ითვლება ორივე ნახევრით: 4-4 ბოლოში 8-ია.
- სტავკა, სანამ მისი ერთი მთავარი მხარე მაინც თავისუფალია, ითვლება ორივე ნახევრით.
- სტავკა, როცა ორივე მთავარ მხარეს ქვა დაედო, აღარ ითვლება — სამუდამოდ.
- სტავკის მესამე და მეოთხე მხარე, სანამ მათზე ქვა არ დადებულა, არ ითვლება; დადების შემდეგ ითვლება მათი ბოლო ქვის გარე ნახევარი.
- ქვემოთ — მატჩის პირველი ხელის დასაწყისი, სვლა-სვლით.
- A-ს აქვს 6-6 და ხელს მით ხსნის. ის სტავკაა. გახსნა ქულას არ იძლევა.
- B დებს 6-4-ს ერთ მხარეს. ბოლოები: სტავკა 12 (მეორე მხარე ჯერ თავისუფალია) + 4 = 16 — ქულა არ არის.
- A დებს 6-5-ს მეორე მხარეს. სტავკა დაიკეტა და აღარ ითვლება; ბოლოები 4 + 5 = 9 — ქულა არ არის. სამაგიეროდ გაიხსნა სტავკის მესამე და მეოთხე მხარე, ორივე ექვსიანს ითხოვს.
- B დებს 6-1-ს მესამე მხარეს: 4 + 5 + 1 = 10 — B იწერს 10-ს.
- A დებს 5-5-ს ხუთიან ბოლოზე. ეს ჩვეულებრივი დუბლია და ორივე ნახევრით ითვლება: 4 + 10 + 1 = 15 — A იწერს 15-ს.
- B დებს 6-0-ს მეოთხე მხარეს: 4 + 10 + 1 + 0 = 15 — B იწერს 15-ს.
ხელის დასრულება და რიბა
- „დომინო“: ხელს იგებს ის, ვინც ბოლო ქვას დადებს. ის იწერს მოწინააღმდეგის ხელში დარჩენილი წერტილების ჯამს, დამრგვალებულს ზევით, ხუთის უახლოეს ჯერადამდე: 1-დან 5-მდე — 5, 6 — 10, 11 — 15, 16 — 20.
- განსაკუთრებული ქართული წესი: თუ მოწინააღმდეგეს ხელში მხოლოდ 0-0 შერჩა, გამარჯვებული 10 ქულას იწერს, თუმცა ქვაზე ნული წერია.
- რიბა ნიშნავს, რომ ჯაჭვი მკვდარია: ყველა ღია ბოლო ისეთ რიცხვს ითხოვს, რომლის ერთი ქვაც კი აღარ არის ხელმისაწვდომი — არც ხელებში, არც ბაზრის იმ ნაწილში, საიდანაც აღება ჯერ კიდევ შეიძლება. ბაზრის ორი დაცული ქვა არ ითვლება. რიბა იმ სვლაზე ცხადდება, რომელმაც დაფა დაკეტა.
- თუ დაფა v რიცხვზე იკეტება და v-v დუბლი რომელიმე მოთამაშის ხელშია, ის ჯერ უნდა დაიდოს — რიბა მხოლოდ ამის შემდეგ ცხადდება.
- რიბისას იმარჯვებს ის, ვისაც ხელში ნაკლები ჯამი დარჩა, და იწერს წაგებულის ჯამს, ზევით დამრგვალებულს ხუთის ჯერადამდე. მაგალითად, A-ს დარჩა 1-1 და 5-6 (13), B-ს — 4-2 და 4-6 (16): A იგებს და იწერს 20-ს — არა 13-ს და არა 15-ს.
- თუ ორივეს თანაბარი ჯამი დარჩა, ეს ნიჩიაა: არავინ იწერს და მატჩი შემდეგი ხელით გრძელდება.
- რიბის შემდეგ ახალ ხელს იწყებს ის, ვინც ბოლო ჩვეულებრივი ქვა დადო. დუბლი აქ იძულებითი სვლაა და პირველი სვლის უფლებას არ იძლევა.
მატჩი: 75, 175, 255 ან 355 ქულამდე
მიზნობრივ ქულას მაგიდის შემქმნელი ირჩევს: 75, 175, 255 ან 355. ქულები ხელის განმავლობაშიც ემატება, მაგრამ მატჩი მხოლოდ ხელის ბოლოს მთავრდება — თუ ვინმემ ზღვარი შუა ხელში გადააჭარბა, ხელი მაინც ბოლომდე თამაშდება. თუ ხელის ბოლოს ორივე ზღვარს მიღმაა, იგებს ის, ვისაც მეტი აქვს; თუ ქულები თანაბარია, თამაშდება კიდევ ერთი ხელი, სანამ ვინმე წინ არ გავა.
ხშირად დასმული კითხვები
- რამდენი ქვა ეძლევა თითოეულ მოთამაშეს?
- შვიდი. 28-დან 14 ორ მოთამაშეს შორის ნაწილდება, დანარჩენი 14 ბაზარში რჩება.
- ყველა დუბლი ოთხ მხარეს იხსნება?
- არა. ოთხ მხარეს მხოლოდ სტავკა იხსნება — ხელის პირველი დუბლი. დანარჩენი დუბლები ჩვეულებრივი ქვებია, თუმცა ბოლოში ორივე ნახევრით ითვლება.
- რატომ არ ჩამეთვალა ქულა, როცა 6-4-ით გავხსენი?
- იმიტომ, რომ ქართულ დომინოში გამხსნელ ქვაზე ქულას მხოლოდ 5-5 იძლევა (10 ქულა). ჩვეულებრივი დათვლა მეორე ქვიდან იწყება.
- ბაზრიდან ყველა ქვის აღება შეიძლება?
- არა. ბოლო ორი ქვა ყოველთვის ბაზარში რჩება და თამაშში არ მონაწილეობს.
- რა ხდება, თუ რიბისას ჯამები თანაბარია?
- ნიჩიაა: ქულას არავინ იწერს და მატჩი შემდეგი ხელით გრძელდება.
- დომინო ონლაინ — ითამაშე ახლა
- დომინო ონლაინ: როგორ ვითამაშოთ მეგობართან უფასოდ
- დომინოს სტრატეგია და ქვების თვლა
- ინტერაქტიული გაკვეთილი
დომინო tamashebi.cc-ზე უფასოა. ქოინიან მაგიდებზე გამოიყენება მხოლოდ Domino Coin — თამაშის შიდა ვირტუალური ქოინი, რომელიც არ არის ფული, არ იყიდება და ფულზე არ იცვლება. ნამდვილი ფსონები, ანგარიშის შევსება ან ფულადი ოპერაციები საიტზე არ არსებობს.