ჯოკერი, ან როგორც სახლში უფრო ხშირად ამბობენ, ჯოკრი, ქართული ბანქოს თამაშია ოთხ მოთამაშეზე — ფილმთან მას მხოლოდ სახელი აკავშირებს. თითოეული თავისთვის თამაშობს, და ყოველ ხელში მთავარი ერთია: წინასწარ თქვა, რამდენ წაყვანილს წაიღებ, და ზუსტად იმდენი წაიღო. ქვემოთ წესები აღწერილია ისე, როგორც tamashebi.cc-ის ჯოკერი თამაშობს. სახლის მაგიდებთან დეტალები ხშირად განსხვავდება — სადაც ასეა, ამას ცალკე აღვნიშნავთ.
დასტა, დარიგება და კოზირი
თამაშდება 36-კარტიანი დასტით: 6-დან ტუზამდე ოთხივე მასტში — ყვავი (♠), ჯვარი (♣), აგური (♦) და გული (♥). ორი შავი ექვსიანი, ყვავის 6 და ჯვრის 6, დასტიდან ამოღებულია და მათ ადგილს ორი ჯოკერი იკავებს; წითელი ექვსიანები დასტაში რჩება. ასე რომ, თამაშში 34 ჩვეულებრივი კარტი და 2 ჯოკერია, ჯამში ისევ 36. კარტის სიძლიერე, მაღლიდან დაბლა: ტუზი, მეფე, ქალი, ვალეტი, 10, 9, 8, 7, 6. ჯოკერს ამ რიგში ადგილი არ აქვს — რას აკეთებს ის, ამას ყოველ ჯერზე მისი მფლობელი აცხადებს. სტანდარტული თამაში 24 ხელისგან შედგება, რომლებიც ოთხ პულკად იყოფა, და დამრიგებელი ყოველი ხელის შემდეგ საათის ისრის მიმართულებით გადადის:
- პულკა I — რვა ხელი: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 და 8 კარტი თითოს.
- პულკა II — ოთხი ხელი, თითოეულში 9 კარტი.
- პულკა III — რვა ხელი უკუღმა: 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 და 1 კარტი.
- პულკა IV — ისევ ოთხი ცხრაკარტიანი ხელი.
- ვარიანტი „ცხრიანები“ — 16 ხელი, ყველა ცხრაკარტიანი, ისევ ოთხ პულკად.
1-დან 8 კარტამდე ხელებში დარიგების შემდეგ დასტიდან შემდეგი კარტი ღიად ტრიალდება — მისი მასტი ამ ხელის კოზირია. თუ გადმოტრიალებული კარტი ჯოკერი აღმოჩნდა, ხელი უკოზიროდ თამაშდება; ამას ბეზი ჰქვია. ცხრაკარტიან ხელში ოთხ მოთამაშეს მთელი დასტა ურიგდება და გადმოსატრიალებელი აღარაფერი რჩება. ამიტომ ჯერ თითოს სამი კარტი ურიგდება, დამრიგებლის მარცხნივ მჯდომი ამ სამი კარტის ნახვის შემდეგ ასახელებს კოზირს — ოთხიდან ერთ მასტს ან ბეზს — და მხოლოდ ამის შემდეგ რიგდება დანარჩენი ექვსი. მაგიდაზე კოზირი ან ბეზი მთელი ხელის განმავლობაში ჩანს.
თქმა და სვლა
დარიგების შემდეგ თითოეული, დამრიგებლის მარცხნიდან დაწყებული და საათის ისრის მიმართულებით, ამბობს, რამდენ წაყვანილს წაიღებს — ნულიდან ხელის კარტების რაოდენობამდე. ნულის თქმა პასია: დაპირება, რომ ერთ წაყვანილსაც არ წაიღებ; საიტზე ღილაკსაც „პასი“ აწერია. მეოთხე, ბოლო მთქმელს ერთი რიცხვი ეკრძალება — ის, რომლითაც ოთხივე თქმის ჯამი ზუსტად წაყვანილების რაოდენობას გაუტოლდება. მაგალითად, ცხრაკარტიან ხელში წინა სამმა თქვა 2, 2 და 3, ჯამში 7, და ბოლოს ორის თქმა არ შეუძლია, რადგან 7 + 2 = 9. თუ წინა თქმების ჯამი უკვე აღემატება კარტების რაოდენობას, აკრძალული რიცხვი აღარ არსებობს. ამ წესის გამო ყოველ ხელში ვიღაცას აუცილებლად ვერ გამოუვა თქმული. საიტზე აკრძალული ღილაკი გათიშულია, და სერვერი ასეთ თქმას არც მიიღებს. თქმის შემდეგ თამაში იწყება:
- პირველ წაყვანილს დამრიგებლის მარცხნივ მჯდომი იწყებს, ყოველ შემდეგს — წინა წაყვანილის წამღები. სვლა ნებისმიერი კარტით შეიძლება.
- თუ ნათამაშები მასტი გაქვს, უნდა მისცე — ნებისმიერი კარტი ამ მასტიდან.
- თუ ეს მასტი არ გაქვს, მაგრამ კოზირი გაქვს, უნდა ჭრა — ნებისმიერი კოზირით, არა აუცილებლად უფროსით.
- თუ არც ერთი გაქვს, ნებისმიერ კარტს ჩამოდიხარ.
- ჯოკერი ყოველთვის დაშვებულია: მისი ჩამოსვლა შეიძლება მაშინაც, როცა მასტი ან კოზირი გაქვს.
- წაყვანილს იღებს უფროსი კოზირი, ხოლო თუ კოზირი არავის ჩამოუსვლია — ნათამაშები მასტის უფროსი კარტი. გადაყრილი სხვა მასტის კარტი წაყვანილს ვერასოდეს იღებს.
ჯოკერი: მოჯოკვრა და გატანება
- მოჯოკვრა — ჯოკერი წაყვანილს იღებს და ჭრის ნებისმიერ კარტს, კოზირის ტუზის ჩათვლით. ძველ ჩანაწერებში ამას „მაღლას“ ეძახიან.
- გატანება — ჯოკერი წაყვანილზე უარს ამბობს: მას ვერ წაიღებს, და წაყვანილი დანარჩენ კარტებს შორის წყდება, თითქოს ჯოკერი იქ არც ყოფილიყო. ძველ ჩანაწერებში — „დაბლა“.
- ორი ჯოკერი ერთ წაყვანილში: თუ ორივე მოჯოკვრით ჩამოვიდა, იღებს მეორე, უფრო გვიან ჩამოსული — ის პირველის პასუხია. მოჯოკვრით ნათამაშები ჯოკერი ყოველთვის სჯობს გატანებით ნათამაშებს.
- ჯოკრით სვლა: ვინც წაყვანილს ჯოკრით იწყებს, მასტსაც ასახელებს. მოჯოკვრისას („მაღალი“) ამ მასტის მფლობელებმა თავიანთი უფროსი კარტი უნდა მისცენ. გატანებისას („წაიღოს“) მასტი უნდა მისცე, მაგრამ ნებისმიერი — უმცირესის მიცემა სავალდებულო არ არის. ვისაც დასახელებული მასტი არ აქვს, ჭრის ნებისმიერი კოზირით, ხოლო თუ არც კოზირი აქვს — ნებისმიერ კარტს ჩამოდის.
- იშვიათი შემთხვევა: თუ გატანებით წასულ ჯოკერზე დასახელებული მასტი არავინ მისცა, არავინ ჭრა და მეორე ჯოკერი მოჯოკვრით არ ჩამოსულა, წაყვანილი სვლის დამწყებს რჩება.
ქულები მოკლედ
- თქმა ზუსტად შესრულდა — (თქმული + 1) × 50. ორი თქმული და ორი წაღებული 150 ქულაა.
- ყველა წაყვანილი თქვი და ყველა წაიღე — თქმული × 100. ცხრა ცხრაზე 900 ქულაა, ოთხი ოთხზე — 400.
- წარმატებული პასი (ნული თქვი, ნული წაიღე) — 50 ქულა.
- თქმული ვერ შეასრულე, მეტით თუ ნაკლებით — ყოველ წაღებულ წაყვანილზე 10 ქულა.
- ხიშტი — ერთი ან მეტი თქვი და არცერთი წაიღე. ჯარიმა მაგიდის წესზეა დამოკიდებული: 200, 500 ან ყოველ კარტზე 100.
- პულკის ბოლოს — პრემია და მოშლა: ვინც პულკის ყველა ხელი ზუსტად შეასრულა, საუკეთესო ხელის ქულა კიდევ ერთხელ ემატება, დანარჩენებს კი, როგორც წესი, საუკეთესო ხელის ქულა აკლდებათ.
გარჩეული მაგალითი: სამკარტიანი ხელი
პირველი პულკის მესამე ხელია, თითოს სამი კარტი უჭირავს. დამრიგებელია ნიკა, ამიტომ თქმას და სვლას გიორგი იწყებს, შემდეგ მოდიან ანა, ლევანი და ნიკა. გადმოტრიალდა აგურის 10 — კოზირი აგურია. გიორგის უჭირავს ყვავის ტუზი, გულის მეფე და ჯვრის 7; ანას — ყვავის 8, გულის 9 და ჯვრის ვალეტი; ლევანს — ჯოკერი, ყვავის ქალი და გულის 6; ნიკას — ყვავის 10, ჯვრის 8 და აგურის 9, ერთადერთი კოზირი მაგიდაზე. თქმა: გიორგი ამბობს 1-ს, ანა პასობს, ლევანი ამბობს 1-ს. ჯამი 2-ია, ამიტომ ნიკას ერთის თქმა ეკრძალება (2 + 1 = 3), და ის პასობს. თქმების ჯამი 2-ია სამ წაყვანილზე — ერთი წაყვანილი ზედმეტია, და ვიღაც მას აუცილებლად წაიღებს.
- გიორგი ყვავის ტუზით იწყებს. ყველას აქვს ყვავი და მისცემს: ანა 8-ს, ლევანი ქალს, ნიკა 10-ს. წაყვანილი გიორგისაა.
- გიორგი გულის მეფით მიდის. ანა გულის 9-ს აძლევს. ლევანი ჯოკერს მოჯოკვრით ჩამოდის. ნიკას გული არ აქვს, კოზირი კი აქვს, ამიტომ აგურის 9-ით ჭრა მოეთხოვება — მაგრამ ჯოკერი კოზირსაც სჯობს. წაყვანილი ლევანისაა.
- ლევანი გულის 6-ით მიდის. გული აღარავის აქვს და არც კოზირი: ნიკა ჯვრის 8-ს ყრის, გიორგი ჯვრის 7-ს, ანა ჯვრის ვალეტს. გადაყრილი კარტი წაყვანილს ვერ იღებს, ამიტომ გულის პატარა ექვსიანი იღებს. წაყვანილი ისევ ლევანისაა.
შედეგი: გიორგიმ თქვა 1 და წაიღო 1 — 100 ქულა. ანამ და ნიკამ პასი შეასრულეს — თითოს 50. ლევანმა თქვა 1, წაიღო 2 — თქმული ვერ შეასრულა და ორ წაყვანილზე 20 ქულა ჩაეწერა. გაკვეთილი: ლევანს ბოლოს ერთადერთი გული დარჩა, და დაეთვალა რომ, ვის რა მასტი გაუთავდა, მიხვდებოდა, რომ ეს ექვსიანი წაყვანილს აუცილებლად წაიღებდა. პირიქითაც: მეორე წაყვანილში ჯოკრის მაგივრად გულის 6 რომ ჩამოესვა, ან ჯოკერი გატანებით, წაყვანილს ნიკას აგურის 9 წაიღებდა — კოზირი სჯობს გულის მეფეს — და ნიკას პასი ჩაეშლებოდა. ჯოკერში თითქმის ყოველი სვლა სხვისი თქმის შესრულებას ან ჩაშლას ნიშნავს.
ხშირად დასმული კითხვები
- რამდენი მოთამაშე სჭირდება ჯოკერს?
- ზუსტად ოთხი, და თითოეული თავისთვის თამაშობს — წყვილებად არ თამაშდება. ორ მოთამაშეზე არსებობს ცალკე ვარიანტი, იაპონური ჯოკერი.
- რომელი კარტები ცვლის ჯოკრებს?
- ორი შავი ექვსიანი — ყვავის 6 და ჯვრის 6. წითელი ექვსიანები დასტაში რჩება, ამიტომ დასტა ისევ 36 კარტია.
- თუ ჯოკერი კოზირად ამოვიდა, რა ხდება?
- ხელი უკოზიროდ, ბეზზე თამაშდება. ცხრაკარტიან ხელში კი კოზირს ან ბეზს დამრიგებლის მარცხნივ მჯდომი ირჩევს სამი კარტის ნახვის შემდეგ.
- ვალდებული ვარ ჯოკრით ჭრა, თუ მასტი არ მაქვს?
- არა. თუ მასტი არ გაქვს, კოზირით უნდა ჭრა; ჯოკრით ყოველთვის შეგიძლია ჩამოხვიდე, მაგრამ ამის ვალდებულება არასოდეს გაქვს.
- რატომ არ შემიძლია ბოლოს ზოგიერთი რიცხვის თქმა?
- ბოლო მთქმელს ეკრძალება ის რიცხვი, რომლითაც თქმების ჯამი წაყვანილების რაოდენობას გაუტოლდება. ეს ქართული ჯოკრის ჩვეული წესია: ყველა ერთდროულად ვერ შეასრულებს თქმულს.
ჯოკერი tamashebi.cc-ზე უფასოა და ბრაუზერში თამაშდება, ტელეფონიდანაც. Domino Coin მხოლოდ ვირტუალური ქოინია — ის ფული არ არის, არ იყიდება და ფულად არ იცვლება.