Şaşi, Gürcistan’da neredeyse herkesin çocukken öğrendiği oyundur — okul teneffüsünde, avluda ya da büyükanne ve büyükbabasının yanında. Bazıları ona taç giymiş taşın adıyla damka da der. Bu sayfada şaşinin Gürcistan’da oynandığı haliyle kuralları ve nerede oynanacağı sorusunun cevabı var.
Açıkça söyleyelim: şaşi Tamashebi.cc’de henüz yok ve burada oynanamıyor. Sitede şu anda nardi, domino, Joker, Japon Jokeri ve Bura var — hepsi ücretsiz ve tarayıcıda.
Tahta ve taşlar
Gürcistan’da geleneksel olarak Rus daması oynanır. Tahta 8×8’dir, 64 karesi vardır ve oyun yalnızca koyu karelerde oynanır. Tahta, her oyuncunun sol alt köşesi koyu olacak şekilde konur. Her oyuncunun 12 taşı vardır — beyaz ya da siyah — ve bunlar kendi tarafındaki ilk üç sırada durur; ortadaki iki sıra boş kalır. İlk hamleyi beyazlar yapar.
Hamle ve alma
- Sıradan taş çapraz olarak bir kare ileri gider. Geri gidemez.
- Alma: rakibin taşı seninkinin çaprazında duruyor ve arkasındaki kare boşsa, üstünden atlayıp onu alırsın. Alma hem ileri hem geri yapılabilir.
- Alma zorunludur: alabiliyorsan almak zorundasın. Birkaç seçenek varsa istediğini seçersin — Rus damasında en uzun almayı seçmek zorunlu değildir.
- Bir atlayıştan sonra bir alma daha mümkünse taş devam eder ve seçilen almayı sonuna kadar tamamlar. Alınan taşlar hamlenin sonunda tahtadan kaldırılır.
Dama (damka)
Bir taş rakip taraftaki son sıraya ulaştığında dama olur. Dama çapraz boyunca istediği kadar boş kare gider, ileri de geri de, ve uzaktan da alır — bu yüzden ona “uçan” dama denir. Taş son sıraya bir almanın ortasında ulaşırsa orada dama olur ve aynı hamlede almaya artık dama olarak devam eder.
Kazanma ve beraberlik
Rakibin bütün taşlarını alan ya da onları hamle yapamayacak şekilde kilitleyen kazanır. İki oyuncu anlaştığında, aynı pozisyon üç kez tekrarlandığında ya da artık kimse kazanamadığında oyun berabere biter. Kilitleme çoğu zaman sonda, iki tarafın da az taşı kaldığında olur: rakibinin hamlesi kalmadıysa, taşları hâlâ tahtada olsa bile oyunu kazanmışsındır.
Şaşi ve diğer damalar
İnternette birkaç oyun aynı adı taşır; bu yüzden online şaşi ararken önce kurallara bak. İngiliz checkers’ında sıradan taş geriye alamaz ve dama bir kare gider. Uluslararası dama 10×10 tahtada, 20 taşla oynanır ve en çok taşı almak zorunludur. Gürcülerin şaşi dediği oyun genellikle “Russian draughts” ya da “русские шашки” diye yazılır. Türk daması ise taşların düz ilerlediği bambaşka bir oyundur.
Yeni başlayanlar için hızlı ipuçları
- Merkezi tut: merkez karelerden bir taş iki yöne de etki eder.
- Arka sıranı erken boşaltma — rakibin dama çıkarmasını yavaşlatır.
- Taşlarını çiftler halinde ilerlet: birbirinin arkasını kollayan taşları almak zordur.
- Zorunlu alma bir silahtır da: rakibine bir taş “hediye et”, almak zorunda kalsın, ardından sen iki ya da üç taş al.
Şaşiyi başka bir sitede ya da uygulamada oynayacaksan önce hangi kuralları kullandığına bak — ve senden para isteyip istemediğine. Şaşi bir ustalık oyunudur ve eğlenmek için paraya ihtiyaç duymaz.
O zamana kadar ne oynanır
- Nardi — şaşiye en yakın olanı: iki oyuncu, tahta, on beş pul, blokaj ve kırma. Fark, her oyunu yeni yapan zardadır.
- Domino — rakibinde hangi taşların kaldığını saydığın sakin, mantıklı bir iki kişilik oyun. Burada bota karşı alıştırma da yapabilirsin.
- Bura — kartlardan çekinmiyorsan: kafadan saymanın kazandırdığı hızlı bir oyun.
Bu oyunlar için kayıt gerekmez — misafir olarak, bir isim ve avatarla, telefondan da girersin. Şaşi bir gün eklenirse bunu ilk bu sayfa söyleyecek.
Sık sorulan sorular
- Burada şaşi oynayabilir miyim?
- Henüz hayır. Şaşi sitede yok. Şu anda nardi, domino, Joker, Japon Jokeri ve Bura oynanabiliyor.
- Şaşi ne zaman eklenecek?
- Bir tarih veremiyoruz ve söz vermiyoruz. Eklenirse bu sayfada yazacak.
- Şaşide alma zorunlu mu?
- Evet. Alabiliyorsan almak zorundasın. Birkaç seçenekten istediğini seçersin ama seçtiğini sonuna kadar tamamlarsın.
- Sıradan taş geriye alabilir mi?
- Gürcistan’da oynanan Rus damasında — evet. Taş geri gidemez ama geriye alabilir.
- Damka nedir?
- Rakibin son sırasına ulaşmış taş. Çapraz boyunca istediği uzaklığa gider ve uzaktan alır.